Architektura społecznie zaangażowana – na czym polega?

Architektura społecznie zaangażowana to praktyka projektowania, która kładzie nacisk na potrzeby ludzi i dobro społeczności, jednocześnie minimalizując negatywny wpływ na środowisko. Jest to kwintesencja społecznej odpowiedzialności architekta, oznaczająca dążenie do tworzenia coraz lepszych miejsc do życia dla ludzi w zgodzie z rytmem natury. Co jeszcze trzeba wiedzieć o architekturze społecznej?

Architektura społecznie zaangażowana – najważniejsze zasady

Architektura zaangażowana rządzi się określonymi zasadami. Oto kilka z nich:

Zrównoważone ekologicznie projekty

Ekologiczne zrównoważone projekty oznaczają minimalizowanie negatywnego wpływu zabudowy na środowisko naturalne na każdym etapie – od budowy, przez eksploatację, aż po rozbiórkę. Takie podejście wpisuje się w założenia zielonego budownictwa, które dąży do tego, aby nieruchomości nie dewastowały ekosystemu.

Priorytet dla potrzeb użytkowników

Priorytet dla  potrzeb użytkowników oznacza, że architekci i deweloperzy powinni stawiać na pierwszym miejscu potrzeby osób, które będą korzystać z tworzonej zabudowy. To oznacza projektowanie bezpiecznej i komfortowej przestrzeni, która wspiera rozwój społeczności.

Wpływ na dobrostan psychiczny i fizyczny 

Odpowiednio zaprojektowana przestrzeń miejska i mieszkaniowa ma realny wpływ na nasze emocje, samopoczucie i zdrowie. Dom w przyjaznym i wygodnym otoczeniu przyczynia się do redukcji stresu i agresji, co przekłada się na bezpieczniejsze społeczeństwo. Dostęp do terenów zielonych jest kluczowy dla zdrowia i zaspokaja podstawową potrzebę kontaktu z naturą.

Wsparcie dla rozwoju społeczności

Bezpieczne i komfortowe warunki mieszkaniowe podnoszą jakość życia jednostki i całej społeczności. Dobrze zaprojektowane osiedla z bogatą infrastrukturą mogą tworzyć szanse na rozwój i sprzyjać współpracy mieszkańców.

Architekt jako (po części) psycholog

Architekci wiedzą, że zabudowa i jej wnętrze wpływają na wrażenia i emocje ludzi. Dziś, dzięki nowoczesnym narzędziom i analizom, mogą projektować przestrzenie, które wspierają dobrostan mieszkańców i potrzeby ekosystemu. Jesteśmy w stanie intuicyjnie wskazać miejsca, w których czujemy się dobrze, a to dzięki między innymi odpowiedniemu wykorzystaniu kolorów, kształtów i układu przestrzeni.

Architektura dla społeczności – przykłady

Projektowanie społeczne ma konkretne oblicza, zarówno w Polsce, jak i na świecie:

Paper Partition System Shigeru Bana

Japoński architekt Shigeru Ban jest pionierem w dziedzinie architektury dla uchodźców i ofiar katastrof naturalnych. Jego system Paper Partition, składający się z tekturowych tulei i tkaniny, został po raz pierwszy zastosowany po trzęsieniu ziemi w Japonii w 2004 roku. Rozwiązanie to pozwala na wydzielanie prywatnej przestrzeni w dużych halach, zapewniając godne warunki i poczucie intymności osobom pozbawionym dachu nad głową. System ten był testowany i udoskonalany w kolejnych katastrofach w Japonii, a następnie z powodzeniem stosowany w Europie, w tym w Polsce, wspierając uciekających przed wojną Ukraińców, na przykład w dawnym hipermarkecie w Chełmie czy na Dworcu Głównym we Wrocławiu.

Polskie osiedla stawiające na dobrostan mieszkańców

Nowy Nikiszowiec w Katowicach

Osiedle, które powstało w ramach programu Mieszkanie Plus, z wysokim standardem wykończenia i w nawiązaniu do historycznego Nikiszowca. Oferuje ogródki społeczne i tereny rekreacyjne dostępne dla wszystkich mieszkańców miasta.

Nowy Strzeszyn w Poznaniu

Projekt, który doskonale wtopił się w teren, minimalizując wycinkę drzew i zapewniając mieszkańcom dostęp do zieleni. Pomimo gęstej zabudowy, unikalne i zróżnicowane projekty budynków zapobiegają poczuciu ciasnoty, a instalacje na ścianach mają w przyszłości służyć jako podpora dla zieleni.

Nowe Żerniki we Wrocławiu

Osiedle charakteryzujące się brakiem płotów i ogólnodostępnymi terenami rekreacyjnymi. Powstało we współpracy lokalnych specjalistów, urzędu miasta i deweloperów, oferując różnorodność mieszkań (od drogich po TBS), włączając w to miejsca dla seniorów, co sprzyja integracji różnych grup społecznych i wiekowych. Wzorcowy budynek TBS łączy dom seniora z publicznym przedszkolem, tworząc przestrzeń do wspólnego spędzania czasu.

W CubicForm doskonale rozumiemy, że poszerzanie świadomości na temat znaczenia architektury dla mieszkańców jest bardzo ważne. Naszą misją jest ciągłe dążenie do podnoszenia norm etycznych w sektorze budownictwa, zwłaszcza mieszkaniowego, poprzez projektowanie innowacyjnych i wygodnych budynków. Nowoczesne, tanie i energooszczędne budownictwo, choć samo nie rozwiąże wszystkich problemów gospodarczych czy społecznych, może w tym znacząco pomóc. 

Wierzymy, że architektura społecznie zaangażowana jest warta inwestycji i może przynieść nam lepszą przyszłość. 

Inne artykuły

Jakub Kafel | Architekt | Członek IARP | Właściciel CubicForm

Absolwent Politechniki Krakowskiej i członek IARP z uprawnieniami do projektowania bez ograniczeń. Posiadający 15 lat praktyki zawodowej w branży architektonicznej. Jest ekspertem łączącym dogłębną wiedzę techniczną z międzynarodową wizją, z wyraźnym sentymentem do funkcjonalnej architektury Królestwa Niderlandów. Na blogu dzieli się wnikliwymi analizami trendów i innowacji, pomagając inwestorom w podejmowaniu świadomych decyzji.